ĐỘNG CƠ MÁY BƠM RUNG DO LỆCH TÂM: CÁCH NHẬN BIẾT VÀ XỬ LÝ.

ĐỘNG CƠ MÁY BƠM RUNG DO LỆCH TÂM: CÁCH NHẬN BIẾT VÀ XỬ LÝ.

Trong các hệ thống bơm công nghiệp, lệch tâm giữa động cơ và máy bơm là một trong những nguyên nhân phổ biến gây rung động bất thường. Nếu không được phát hiện và xử lý sớm, tình trạng này có thể làm tăng tải lên ổ bi, khớp nối và trục, đồng thời ảnh hưởng đến tuổi thọ của toàn bộ cụm thiết bị.

Vậy làm thế nào để nhận biết động cơ máy bơm đang rung do lệch tâm? Nguyên nhân thường xuất phát từ đâu và cần xử lý như thế nào?

CÙNG IPS TÌM HIỂU TRONG BÀI VIẾT DƯỚI ĐÂY.

Lệch tâm động cơ – máy bơm là gì?

Lệch tâm xảy ra khi trục động cơ và trục máy bơm không nằm trên cùng một đường tâm theo yêu cầu thiết kế.

Thông thường, tình trạng này được chia thành hai dạng chính:

Lệch song song: Hai trục song song nhưng đường tâm của chúng bị dịch chuyển so với nhau.

Lệch góc: Hai trục tạo thành một góc, không nằm trên cùng một đường tâm.

Trong thực tế, hai dạng lệch này có thể xuất hiện đồng thời.

Đối với cụm động cơ – máy bơm sử dụng khớp nối, yêu cầu căn chỉnh chính xác rất quan trọng. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể tạo ra lực bổ sung trong quá trình quay, từ đó dẫn đến rung động và gia tăng tải lên các bộ phận cơ khí.

VÌ SAO LỆCH TÂM KHIẾN ĐỘNG CƠ MÁY BƠM RUNG?

Khi hai trục không đồng tâm, khớp nối phải liên tục bù trừ sai lệch trong quá trình quay. Điều này tạo ra các lực và mô-men không mong muốn tác động lên hệ thống.

Khi tốc độ quay tăng, ảnh hưởng của các lực này có thể trở nên rõ rệt hơn. Hệ quả là:

Động cơ và máy bơm rung mạnh.

Khớp nối bị mài mòn nhanh.

Ổ bi chịu tải lớn hơn.

Nhiệt độ ổ bi có thể tăng.

Phớt cơ khí có thể bị ảnh hưởng.

Tuổi thọ trục và các bộ phận truyền động giảm.

Hiệu suất vận hành của hệ thống có thể bị ảnh hưởng.

Nếu tiếp tục vận hành trong thời gian dài mà không xử lý, một lỗi căn chỉnh ban đầu có thể dẫn đến nhiều hư hỏng thứ cấp.

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT ĐỘNG CƠ MÁY BƠM BỊ RUNG DO LỆCH TÂM.

1. Rung tăng rõ rệt khi máy đạt tốc độ vận hành.

Một dấu hiệu thường gặp là rung xuất hiện hoặc tăng mạnh khi động cơ đạt tốc độ làm việc.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào cảm giác rung bằng tay thì chưa thể kết luận chính xác nguyên nhân. Cần sử dụng thiết bị đo rung và phân tích dữ liệu để có cơ sở đánh giá.

2. Khớp nối nóng hoặc mòn bất thường.

Khi động cơ và bơm bị lệch tâm, khớp nối phải chịu thêm tải trong quá trình quay. Sau một thời gian vận hành, có thể xuất hiện hiện tượng mòn không đều, nóng bất thường hoặc hư hỏng các chi tiết đàn hồi.

Đây là một trong những dấu hiệu cần kiểm tra khi hệ thống có rung động kéo dài.

3. Ổ bi nhanh xuống cấp.

Lệch tâm làm tăng tải lên ổ bi. Nếu tình trạng này kéo dài, ổ bi có thể phát sinh tiếng ồn, nhiệt độ tăng và tuổi thọ giảm.

Trong trường hợp ổ bi vừa được thay mới nhưng nhanh chóng xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần xem xét cả khả năng hệ thống bị lệch tâm thay vì chỉ thay ổ bi lần nữa.

4. Rung xuất hiện ở cả phía động cơ và máy bơm.

Nếu rung động được ghi nhận ở nhiều vị trí của cụm máy, đặc biệt tại các vị trí ổ bi của cả động cơ và máy bơm, cần kiểm tra sự liên kết cơ khí giữa hai thiết bị.

Tuy nhiên, đây chỉ là dấu hiệu để khoanh vùng. Cần kết hợp dữ liệu đo rung với kiểm tra cơ khí để xác định nguyên nhân.

Nguyên nhân gây lệch tâm động cơ – máy bơm

Lệch tâm có thể xuất hiện ngay từ quá trình lắp đặt hoặc phát sinh sau một thời gian vận hành.

Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

Căn chỉnh ban đầu không chính xác.

Động cơ hoặc máy bơm bị dịch chuyển trên bệ.

Bulông chân máy bị lỏng.

Bệ móng bị biến dạng.

Tháo lắp thiết bị nhưng không căn chỉnh lại.

Thay khớp nối hoặc động cơ nhưng không thực hiện căn chỉnh chính xác.

Trục bị cong hoặc biến dạng.

Tác động từ hệ thống đường ống lên máy bơm.

Nhiệt độ vận hành làm thay đổi vị trí tương đối giữa động cơ và máy bơm.

Vì vậy, việc căn chỉnh không chỉ cần thực hiện khi lắp đặt mới mà còn cần được kiểm tra sau sửa chữa hoặc khi thiết bị xuất hiện dấu hiệu bất thường.

CÁCH KIỂM TRA ĐỘNG CƠ MÁY BƠM CÓ BỊ LỆCH TÂM HAY KHÔNG.

Kiểm tra bằng thiết bị đo chuyên dụng.

Để có kết quả chính xác, doanh nghiệp nên sử dụng thiết bị căn chỉnh đồng tâm bằng laser.

Phương pháp này cho phép đo và xác định sai lệch giữa hai trục, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật viên tính toán lượng điều chỉnh cần thiết tại chân máy.

So với việc căn chỉnh thủ công, phương pháp laser có ưu điểm là độ chính xác cao và có thể lưu lại dữ liệu để phục vụ công tác bảo trì.

Nếu chân động cơ không tiếp xúc đúng với bệ, việc căn chỉnh có thể không duy trì được độ chính xác sau khi siết bulông.

Kết hợp phân tích rung động.

Đo rung không chỉ giúp xác định thiết bị đang rung ở mức nào mà còn hỗ trợ nhận diện các dấu hiệu liên quan đến lệch tâm.

Kỹ thuật viên có thể kết hợp:

Biên độ rung.

Phổ tần số.

Hướng rung.

Dữ liệu tại các vị trí ổ bi.

Xu hướng rung theo thời gian.

Từ đó có thể phân biệt lệch tâm với các nguyên nhân khác như mất cân bằng, hư hỏng ổ bi hoặc các vấn đề liên quan đến máy bơm.

CÁCH XỬ LÝ ĐỘNG CƠ MÁY BƠM BỊ LỆCH TÂM.

Khi xác định nguyên nhân là lệch tâm, cần tiến hành căn chỉnh lại cụm động cơ – máy bơm theo đúng quy trình kỹ thuật.

Bước 1: Dừng và cô lập thiết bị.

Trước khi thực hiện công việc, cần dừng máy và thực hiện đầy đủ các biện pháp cô lập năng lượng theo quy trình an toàn của nhà máy.

Bước 2: Kiểm tra tổng thể.

Kiểm tra bệ máy, bulông, chân động cơ, khớp nối, trục và các yếu tố có thể gây dịch chuyển thiết bị.

Bước 3: Căn chỉnh đồng tâm.

Sử dụng thiết bị phù hợp để xác định sai lệch và thực hiện điều chỉnh vị trí động cơ theo yêu cầu.

Việc điều chỉnh cần được thực hiện cẩn thận, tránh chỉ căn chỉnh theo cảm quan hoặc dựa vào kinh nghiệm mà không có số liệu đo.

Bước 4: Kiểm tra sau căn chỉnh.

Sau khi hoàn tất, cần kiểm tra lại độ đồng tâm và tình trạng khớp nối trước khi đưa thiết bị vào vận hành.

Sau khi chạy máy, nên đo lại rung và các thông số liên quan để đánh giá hiệu quả của quá trình xử lý.

IPS HỖ TRỢ KIỂM TRA VÀ CĂN CHỈNH ĐỘNG CƠ – MÁY BƠM.

Đối với các hệ thống bơm công nghiệp có yêu cầu vận hành liên tục, việc phát hiện sớm tình trạng lệch tâm giúp doanh nghiệp hạn chế các sự cố liên quan đến ổ bi, khớp nối và trục.

IPS cung cấp các giải pháp dịch vụ kỹ thuật phục vụ công tác kiểm tra và bảo trì thiết bị công nghiệp, trong đó có thể hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá tình trạng cụm động cơ – máy bơm khi xuất hiện rung động bất thường.

Các hạng mục có thể được triển khai tùy theo tình trạng thực tế của thiết bị, bao gồm:

Kiểm tra và phân tích rung động.

Kiểm tra tình trạng ổ bi và các bộ phận quay.

Kiểm tra khớp nối.

Kiểm tra và căn chỉnh đồng tâm trục.

Đánh giá nguyên nhân gây rung.

Đề xuất phương án bảo trì, sửa chữa phù hợp.

Việc kết hợp đo rung, kiểm tra cơ khí và căn chỉnh đồng tâm giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng thể hơn về tình trạng thiết bị, thay vì chỉ xử lý từng triệu chứng riêng lẻ.

Chủ động căn chỉnh để bảo vệ thiết bị.

Lệch tâm không phải lúc nào cũng dễ nhận biết bằng mắt thường. Một cụm động cơ – máy bơm vẫn có thể hoạt động nhưng đồng thời chịu tải cơ khí bất thường do căn chỉnh không chính xác.

Do đó, khi xuất hiện các dấu hiệu như rung tăng, khớp nối nóng, ổ bi nhanh hỏng hoặc tiếng ồn bất thường, doanh nghiệp nên kiểm tra độ đồng tâm của hệ thống.

Thực hiện kiểm tra và căn chỉnh đúng kỹ thuật giúp hạn chế tải bất thường lên thiết bị, hỗ trợ kéo dài tuổi thọ các bộ phận truyền động và nâng cao độ ổn định của hệ thống bơm.

IPS đồng hành cùng doanh nghiệp trong công tác kiểm tra, bảo trì và tối ưu độ tin cậy của thiết bị công nghiệp – từ phát hiện nguyên nhân đến đề xuất giải pháp xử lý phù hợp.

Liên hệ với IPS ngay hôm nay: CÔNG TY CỔ PHẦN KỸ THUẬT VÀ THƯƠNG MẠI IPS.

 Văn phòng  Bình Dương : Khu Phố 1A ,Phường An Phú, TP Thuận An,  Bình Dương

 Kinh doanh 2 : 0937621882

 Văn phòng  Hà Nội : Số 3, Ngõ 8, Tổ 6, P. Phú Lãm,Q.Hà Đông,TP. Hà Nội

 Kinh doanh 1 : 0973276228

 Email: dienpv@ipsvietnam.vn

 Hỗ trợ kỹ thuật : 0918 604 969.

 Website: phukiencongnghiepvn.com

  Miễn phí khảo sát – Tư vấn giải pháp – Báo giá nhanh chóng!